Dis tans hoogsomer in Stockholm en die dae is vol sonskyn.  Daar is tien of meer eilande in die stad.  Oral tussen die pragtige, statige ou geboue is daar waterweë vol bote van enige soort en grootte. 

Daar is regtig mooi fassades aan die meeste geboue.  Die baie standbeelde en pragtige detailwerk aan elke gebou gee aan die stad ‘n karakter van kwaliteit en styl:

Hulle sê daar is sowat 700,000 bote in private besit in Swede.  Op ’n sonnige dag soos vandag was daar dus duisende mense op die water, in enige vaartuig denkbaar.

Party was heel beskeie:

Party was bedoel vir besigtigingstoere deur die stad:

Party was sommer erg windgat:

Party was yslik groot:

Daar is orals parke en groen area’s waar mens kan ontspan.  Daar is baie eikebome.  Sommige is blykbaar by die vierhonderd jaar oud en was destyds aangeplant om skepe mee te bou.   Die Swede was baanbrekers met die bou van staalskepe, wat die gebruik van hout oorbodig gemaak het. Hulle het toe besluit om toe baie van die ou eikebome in en om die stad te laat staan eerder as om hulle af te kap.

Naby die hotel is daar ‘n opelug-kunsuitstalling aan die gang. 

Fietse is ’n ideale manier om die stad mee te verken.

Mens kan ook van hierdie oulike, elektries aangedrewe gedoentes huur om op rond te rits.

Ek het gisteraand bietjie lam gehad vir aandete by ’n restaurant teenaan die water, Die kos was regtig aangenaam.   Die kroegmanne het ook beindruk met die manier hoe hulle al die mengeldrankies aanmekaargeslaan het.

 Toe die son sak het daar ’n paar warmlugballone grasieus oor die stad gehang.

Ek hou van die vars lug en al die pragtige groen bome.  Orals hoor mens die mishorings van die ferries en die geklingel van tremklokke.

Ek het gister by ‘n winkel verbygestap waar die volgende aanhaling in groot letters op die venster geverf was:  “ To stay at home, is to only read one page of a book.” 

Stockholm is van nou af definitief op my lys van gunstelingstede in die wêreld. Voorwaar ’n spesiale plek.

.  

‘n Paar maande gelede, tydens ‘n besoek aan Zambië, het iemand aan my ‘n pragtige, hoë boom uitgewys langs die pad tussen Ndola en Kitwe.  Na bewering het Swahili slawehandelaars baie jare gelede hier hulle gevangenes aan sy stam vasgeketting om te verhoed dat hulle ontsnap. 

Ek het myself voorgeneem om, wanneer ek weer daar verby kom, ’n foto van die pragtige boom te neem met sy hartseer geskiedenis.

Ek was die week weer in Zambië.  Die ou groot boom het ongelukkig intussen omgeval en daar sal seker een van die dae niks meer van hom te sien wees nie.   

Daar is egter nog ’n slaweboom in Ndola.  Dis hier waar die slawehandelaars hulle gevangenes verkoop het, blykbaar meesal aan mense uit Angola.

Hierdie boom staan langs ’n stowwerige straatjie in een van Ndola se minder gegoede buurte en is as nasionale gedenkwaardigheid verklaar.  Daar is ’n koperplaat langs sy skewe stam aangebring, met ’n paar woorde oor die boom se geskiedenis. 

Dit lees:

This plate has been placed upon this Mupapa tree to commemorate the passing of the days when, under its shade, the last of the Swahili traders, who warred upon and enslaved the people of the surrounding country, used to celebrate their victories and share out their spoils.  

Dit kom voor asof die inwoners van Ndola hulle maar min skeel aan die slaweboom.  Dit lyk asof iemand al probeer het om die koper gedenkplaat te gaps.   Reg langsaan staan daar ’n verflenterde winkeltjie met, so tipies van Afrika, handgeverfde advertensies teen die mure oor alles wat binne te koop aangebied word.

Daar is ook ’n (goed toegeruste ?) karwassery net langsaan, soos mens kan sien op die foto hier onder.

  .

 In die noorde van Chile, in die dorre Atacamawoestyn, lê die stad Antofagasta.  Dis ’n stowwerige plek met sowat 250,000 inwoners. Aan die westekant is dit begrens deur die koue see.  In die ander drie windrigtings kry mens vir sowat 100 kilometer of meer net die lewelose uitgestrektheid van die woestyn.  Die naaste ander stad is Santiago de Chile, sowat 1,500 km reg suid.

Antofagsta was ’n paar jaar lank my tuiste.  Mens leer naderhand om die mooi in die dorre omgewing raak te sien.  Die woestyn is ten spyte van sy ongenaakbaarheid vol verrassings.  Ek het dikwels naweke, as daar tyd was, die pad gevat om plekke in die omgewing te gaan verken.   

Een van die landmerke net buite Antofagasta is die strand by La Portada.  Sandsteenkranse toring sowat 150m  loodreg bokant die see uit.  Onder, waar die golwe breek, is daar ’n klein, weggesteekte strandjie wat ‘n gewilde ontspanplek is vir die stad se inwoners.

Ek het een naweek die woestynpad gevat na San Lopez.  Dis ’n klein vissersdorpie sowat 20 km verder af met die kus.  Daar is nie veel om te sien of te doen nie.  Maar as mens in Antofagasta bly, dien  selfs hierdie windverwaaide plekkie as ’n goeie bestemming om ’n draai by te maak op ’n Sondagmiddag.

Ek het ’n bordjie vis gaan eet by San Lopez se enigste, piepklein restaurantjie, afgerond met ’n bottel goeie Chileense witwyn en die ywerige geselskap van die restaurant se eienaar.  Net na sononder het ek toe die pad aangedurf huistoe, al met die hoeë kranse langs, teen die see.

En toe, in die middel van nêrens, sowat tien kilometer buite Antofagasta, kom ek op hierdie outjie af:

Hy het sy ou mankoliekerige kar net daar in die sand geparkeer, sy stel dromme opgeslaan, sy  oorfone ingesit en toe laat waai met sy musiek terwyl hy rustig oor die wye stilte van die oseaan uittuur, met die stad se liggies daar vêr in die agtergrond. 

Ek het gestop en eers gaan kennis maak.  Hy was ’n student in musiek by een van Antofagasta se universiteite.  Hy het verduidelik dat hy gereeld die stilte van die woestyn kom opsoek het om op sy dromme te oefen.

Ons het email adresse uitgeruil en daarna nog so ’n paar keer gekorrespondeer. Later het ek kontak met hom verloor.

Ek wonder soms wat van hom geword het.  Miskien bly hy nog steeds heel gelukkig in Antofagasta, die hoofstad van die Atacamawoestyn.  

.

Ek was verlede week gou-gou bosse toe, in die Laeveld naby Hoedspruit.  Hierdie tyd van die jaar is altyd vir my baie spesiaal:  Die mopani’s het nog nie hulle blare verloor nie en daar is ’n volle spektrum van kleure in die veld:  Van grasgroen tot diep oranje.

Ek het eendag die kamera gegyp en ‘n klompie olifante by ‘n watergat afgeneem.  Hulle bly maar fassinerende diere.  Mens kom agter hulle het elkeen ‘n eie karakter en is sekerlik baie intelligent.  Hulle het duidelik ook elkeen hulle olifantvriende in die trop, met wie hulle beter oor die weg kom as van die ander diere.  

Hier staan die spul en geniet dit om die koel, skoon water te drink. 

Soms is daar ‘n vriendelike ge-stamp en ge-stotery om by die water uit te kom.

Hulle kan vir lang rukke stil staan en sommer net kuier, so styf teen mekaar.

Soms sit hulle koppe bymekaar om sake van die dag te bespreek..

Hierdie twee vriende het bietjie eenkant toe gestap om alleen te kuier . . .

 ..terwyl die ander hulle agterstewes aan die wereld vertoon..

En toe hulle skielik, almal gelyktydig besluit om die aftog te blaas, moes party maar bene rek om by te bly.

Oulike gediertes, olifante.  Ek sal hulle maar vergewe vir al die mooi bome wat hulle elke dag so sonder rede afbreek en beskadig.  Hehe.

My boekrak tuis is volgepak met boeke en goeters wat ek oor die jare versamel het.  Party het ek in vêr plekke gekoop.  Ander is spesiale geskenke van spesiale mense.  Ander weer het ek sommer net langs my pad bymekaargemaak.  Elke ding op my rak is vir my waardevol.

Die oudste en lelikste boek in my versameling is ’n Practical Standard Dictionary, van Funk & Wagnalls, gepubliseer in 1946.  Hy val al behoorlik uitmekaar.  Die rugkant is weg en van die bladsye is los.

 Dis ’n lywige boek.  Hy pas lekker in my rak want hy is dik en swaar genoeg om die ander boeke staande te hou.  Die letters van die alfabet is aan die voorkant ingekeep, wat dit makliker maak om woorde na te slaan.  Daar is 1,285 bladsye, met altesaam 2,500 illustrasies.

Die baie prentjies gee aan die boek ’n spesiale karakter.  Elke nuwe bladsy het iets interessants op wat die oog dadelik vang.

Die meeste illustrasies is nie meer lekker van pas in vandag se lewe nie.  Soos byvoorbeeld die ene van ‘The Automatic Telephone’ hier onder.  

Daar is wel sommige van die woordomskrywings wat vir my begrippe vandag nog net so goed omskryf soos in 1946, soos byvoorbeeld die volgende:

  Die ou woordeboek het aan my oorlede pa behoort.  Dit het altyd iewers op sy groot  houtlessenaar gelê, tussen al sy papiere.  My pa was ’n man van min woorde en het amper nooit met my oor iets gesels nie.  My kontak met hom het uit skaars meer bestaan as om hom te groet in die oggende en om saans gou by sy studeerkamer in te loer om hom’n goeie nagrus toe te wens.  Ek het hom nooit regtig as mens geken nie, en hy my ook nie.  Hy was altyd slegs aan die buitekringe van my bestaan in my lewe betrokke.  Hy het my selde oor iets aangeprys.  Nou en dan, wanneer ek dit verdien het, het hy my of my broers ’n goeie pak slae gegee.

Bedags was hy altyd vroeg op en was dan tot laat middag bedrywig op die lande of by die vee, of by die buitegeboue waar al die trekkers en implemente geparkeer was.  Saans, na aandete, het hy gewoonlik alleen by sy lessenaar gesit en lees of radio geluister.  Soms het hy tot laat in die nag briewe getik op sy grys en goed ge-oliede Olivetti timasjien.  Ek onthou nog die klak-klak van die sleutels en hoe die tikmasjien se klokkie gelui het elke slag as Pa aan die einde van ’n reël kom met sy tikkery.

My pa is oorlede toe ek nog op skool was.  Kort na sy dood het ek eendag deur sy lessenaar gesnuffel.  Ek het die ou Funk & Wagnalls woordeboek opgetel en die omslag oopgemaak.  Dis toe dat ek vir die eerste keer die getikte aanhaling sien wat my pa, seker jare vantevore al, tussen die blaaie vasgeplak het.

 Hierdie ou stukkie papier het my vir die eerste keer so ’n glimpsie van my pa se siel laat sien.  En dit het my laat wens dat ek en hy mekaar beter kon geken het toe hy nog gelewe het.

Pa het die volgende aanhaling op sy Olivetti opgetik en in sy woordeboek weggebêre:  

The Essence of Friendship

Oh, the comfort, the inexpressible comfort of feeling safe with a person; having neither to weigh thoughts nor measure words, but to pour them all out, just as they are, chaff and grain together, knowing that a faithful hand will take them and sift them, keep what is worth keeping, and then, with the breath of kindness, blow the rest away.

Die ou woordeboek kom nou al dertig jaar lank saam met my. Al is dit verslete en al is baie van die woordomskrywings al lank al nie meer van veel nut in vandag se tye nie, sal dit altyd ’n plekkie op my boekrak hê.

 ‘n Ongenaakbaar koue wind

het skielik, onverwags, die laaste goue lower

van jou slanke takke afgestroop, en daarmee saam

die soet onthou van verlede jaar se sagte somer

blaar vir blaar geskep en in die grysheid weggestrooi.

 •    •    •

 Weerloos en onbeskut leun jy teen die winterwind

om elke donker nag die greep van ryp en ys

alleen in stille foltering af te weer,

Tot wanneer die vêr en dowwe son

in die nuwe dag tog weer verligting bring.

  •    •    •

Maar die wiel van vier seisoene draai teen sy gemete pas

en met tyd sal daar wel nog vele nuwe somers kom,

wanneer elke boom soos jy van voor af weer gedy.

Dan sal jou trotse hoogte weer langs die pad as merker dien

en jou skadu aan vriend en swerwer ‘n plek van rus voorsien.

 •    •    •

Die natuurlike woude in die omgewing van Walpole en Pemberton is vir my een van die mooiste dele van die hele Wes-Australië.  Hierdie gebied is ongeveer 430 km reg suid van Perth.  Daar woon maar min mense in die bosse.  Bosbou is en toerisme is die enigiste besigheidsaktiwiteite.  Die paar dorpies in die omgewing is klein en half verlore in die koel skadu’s van die omliggende woude:  In die hoofstraat is daar nie veel meer nie as ‘n vulstasie of twee, ’n paar teedrinkplekkies en winkels wat houtartikels aan toeriste verkoop.  Die plaaslike inwoners is uitgehonger vir geselskap en mens knoop sommer maklik ’n gesprek aan met mense op straat.

Groot dele van die bosse is as natuurreservate verklaar, met die gevolg dat daar in sommige plekke nog yslike groot bome staan wat hopelik nooit afgekap sal word nie.

Daar is verskeie inheemse bloekomspesies in die gebied.  Twee skaars boomsoorte is die ‘tingle’  en ‘karri’.  Heelwat van hulle is 75m en selfs hoër.    

Iewers naby Pemberton kan mens met behulp van ’n staalbrug hoog tussen die boomtoppe rondstap.  Dis ’n unieke manier om die woud te ervaar: Die uitsig tussen die bome deur is asemrowend mooi.    Daar heers ’n statige stilte oor alles.  Al geluide wat mens hoor is die gedrup van die stuifreën op die blare en helder klanke van verskeie soorte woudvoëls.

Die aanhoudende, deurdringende reëns voed een van die mooiste riviere wat ek nog in my lewe teegekom het:  Die Walpole rivier kronkel helderskoon  en statig deur die groenigheid van die woude op sy pad na die see.

Plekke soos hierdie laat my altyd wonder oor die balans en die tydloosheid van die ongerepte natuur.  Alles gaan sy gang, soos duisende jare reeds.  Hier vind mens se siel rus in die wete dat alles gebeur volgens ’n groter plan. Hier in die woude kan mens die natuurskoon geniet en vir ‘n wyle van al die lewe se swaar vergeet.

•    •    •

Hierdie tweespoorpaadjie vat my, so een keer per jaar, na ’n versteekte rusplek in die bos.  Ver weg van die stad se lawaai en dolle gejaag.  Daar is nie selfoon-ontvangs nie.  Niks TV nie en g’n radio nie.  Net ’n goed ingerigte, eenvoudige ruskamp onder die skaduwee van ’n paar groot mopanibome.

Met sononder kan jy kyk hoe die wild na die watergat toe kom.  Soms is daar olifante.  Of leeus.  En die enigste ding tussen jou en die wilde natuur is die kamp se mankoliekerige elektriese heining wat met sonpanele en batterye werk.

Ek hou van die voëls se gesels in die bome, van vroegdag af.  Ek hou van die leeus se gebrul teen skemer.  En die hienas se misterieuse gekla in die koue van die nag.  Ek hou van die oggenddou op die gras en die silwer spinnerakkies wat tussen die boomtakke hang.

Mens kuier saans tot laat om die vuur.  Dis lekker om net so stil op ’n sagte stoel naby die kole te sit.  As jy opkyk hang die hemel vol van die blinkste sterre.

Soggens is ek gewoonlik vroeg op.  Daardie eerste koppie koffie en beskuit, net so voor sonop, is darem lekker verby.

•   •   •

Die wêreldwye vraag na grondstowwe soos steenkool, koper en ystererts beleef tans ’n ongekende bloeitydperk, hoofsaaklik gedryf deur China se vinnige ekonomiese ontwikkeling.  Minerale kom dikwels vanaf yslike oopgroefmyne, soos byvoorbeeld Escondida in Chile, waarvan ek ’n foto hieronder plaas.

Myne soos hierdie is interessante plekke.  Díe spesifieke myn verskuif byvoorbeeld meer as een miljoen ton materiaal per dag met die hulp van 150 yslike groot vragwaens soos die een in die boonste foto.  (Kyk bietjie na die myn foto:  Die kringetjie omsirkel drie van hierdie groot trokke doer onder in die gat.)

By Escondida bevat elke ton grond wat verskuif word, slegs 1.5% koper.  Die ander 98.5% is afvalgrond wat op groot hope gestort word.  Maar die myn maak nog steeds geld soos bossies:  Hulle verwag om hierdie jaar sowat R75 duisend miljoen (dis reg ja) se koper uit hierdie enkele gat uit die grond uit te haal.  Daar is genoeg reserwes vir nog ten minste ’n verdere 25 jaar.

Alles op die myn is groot:  Die trokke en ook die laaitoerusting wat hulle volgooi. Die erts word in ’n aanleg verwerk waar die koper met behulp van allerhande slim chemiese prosesse uit die stowwerige grond herwin word.

Alhoewel veiligheidstandaarde op alle groot myne deesdae baie hoog is, loop dinge soms wel nog skeef.  Hieronder kan gesien word wat gebeur met ’n Nissan bakkie wanneer een van die myn se vragwaens oor hom ry.  (In hierdie spesifieke geval was die bestuurder gelukkig:  Die vragwa se wiel het net die passasiersitplek langs hom platgetrap.)

Eish…      

Lindau is ‘n klein eiland in die Bodensee (Lake Constance) in die Bavariaprovinsie van Duitsland.  In die geskiedenisboeke is daar reeds in die jaar 882 melding gemaak van ‘n nonneklooster wat hier gevestig is. 

Tans beloop die inwonertal sowat 24,000 mense.  Toerisme is die hoofbron van inkomste. 

Dis inderdaad ‘n pragtige dorpie, met hotelle en restaurante wat styf in die nou straatjies teenmekaar inpas tussen oulike winkels en huisies.   

Elke inwoner doen sy deel om Lindau altyd pragtig te laat lyk en tydens die somer pryk daar blomme voor elke venster. 

‘n Kenmerk van Lindau is die beskilderde mure van baie van sy geboue.  Dit gee die dorpie ‘n unieke karakter.

Die eiland het ‘n klein hawe, kompleet met sy eie vuurtoring.  Die ingang word bewaak deur ‘n groot standbeeld van ‘n leeu. 

Friedrichshafen is die naaste dorp van hier af en kan binne dertig minute per ferrie bereik word.  Dis is die plek waar Zepplin lugskepe, soos die Hindenburg, jare gelede gebou is.  Daar is vandag ‘n Zepplinmuseum op die dorp.  Mens kan daar by ‘n volskaalse replika van ‘n lugskip gaan inklim en sien hoe die passassierskajuite en eetsaal gelyk het.  Dis wonderlik om te sien met hoeveel vernuf die Duitsers destyds alles so lig as moontlik ontwerp het, sonder om aan die estetiese of aan gerief prys te gee.   

Die omgewing rondom die Bodensee, met sy wingerde en mooi uitsigte oor die meer, is vir my van die mees skilderagtigste in Duitsland.  Inderdaad ‘n lekker plek om te gaan vakansie hou. 

•   •   •